Beeld vertelt je verhaal. De woorden eronder bepalen of iemand het vindt.
Er wordt de komende jaren meer gekeken en minder gelezen. Maar wat een machine van jouw film onthoudt is geen beeld — het is de transcriptie. Twee lagen dus: wat een mens ziet, en wat een zoekmachine leest. Meestal is er één van de twee geregeld.
Geschreven door Marc Herdes · Almere · bijgewerkt op
Ik bedenk concepten, produceer ze, en denk mee in producties van anderen. Dat laatste is vaak het nuttigst: op het moment dat de vorm nog kan schuiven en er nog niets is opgenomen.
Waarom werkt bewegend beeld beter dan een pagina tekst?
Omdat je in tien seconden laat zien wat in vier alinea’s niet lukt: hoe iemand praat, hoe het er in het echt uitziet, en of het klopt wat er beweerd wordt. Tekst moet je geloven. Beeld zie je. Daarom haakt iemand bij een film later af dan bij een lap tekst.
Er zit ook iets oneerlijks in. Een keurige alinea over vakmanschap overtuigt niemand; twintig seconden van iemand die met zijn handen bezig is wel. Dat is geen trucje — in beeld kun je niet verbergen dat je iets niet kunt. En precies daarom gelooft iemand het.
Wat doet YouTube met je autoriteit?
Een video die daar staat duikt ook buiten YouTube op: in zoekresultaten, in antwoorden van AI, in de zijbalk van iemand die iets anders zocht. Belangrijker nog is de herhaling. Wie vaak genoeg opduikt bij dezelfde vraag, wordt op den duur het antwoord op die vraag.
Autoriteit is niet iets wat je claimt, het is iets wat je opbouwt door er steeds te zijn. Dat werkt hetzelfde als bij een klein bedrijf waar mensen jou kopen en niet het bedrijf: het gaat om een gezicht dat terugkomt, niet om een logo dat groter wordt.
Waarom is de transcriptie belangrijker dan de montage?
De montage bepaalt of iemand blijft kijken. De transcriptie bepaalt of iemand je überhaupt vindt. Zoekmachines en taalmodellen lezen geen beeld, ze lezen de tekst die eronder hangt. Wat je zégt is dus vindbaar. Wat je laat zien niet.
Dat heeft twee gevolgen die je meteen kunt gebruiken. Noem de vraag hardop in de eerste dertig seconden, in de woorden waarin iemand hem zelf zou stellen. En kijk de automatische ondertiteling na: spraak-naar-tekst maakt voorspelbare fouten met vaktermen, merknamen en getallen — precies de woorden waarop je gevonden wilt worden.
Ik sta liever niet voor de camera. Wat dan?
Dan sta je er niet op. Er is genoeg te filmen zonder gezicht: handen die iets doen, een scherm waarop iets gebeurt, een ruimte, een probleem met de oplossing ernaast. En wil je er wél op: je hoeft niet te acteren. Praat tegen één persoon in plaats van tegen een publiek.
De meeste mensen die zeggen dat ze slecht zijn voor de camera, zijn slecht in het opzeggen van een tekst. Dat is iets anders. Stel ze een vraag over hun eigen vak en er komt vanzelf iemand tevoorschijn die precies weet waar hij het over heeft.
Wat is een videoconcept eigenlijk?
Het antwoord op drie vragen: wie kijkt er, wat moet die weten, en waarom zou hij blijven kijken. Pas daarna gaat het over camera’s en montage. Sla je dit over, dan krijg je een reeks mooie plaatjes waar niemand iets van onthoudt — en dat is de duurste soort video die er is.
Een concept is ook een beperking. Leg je van tevoren vast wat er niet in mag, dan wordt de opname korter, de montage sneller en het resultaat scherper. Dezelfde redenering als bij één ding dat niet klopt op de plek waar het ertoe doet: alles tegelijk laten zien komt op hetzelfde neer als niets laten zien.
Wat is het verschil tussen één video en een reeks?
Één video is een los ding waar iemand toevallig langsloopt. Een reeks is een gewoonte: dezelfde vorm, dezelfde lengte, hetzelfde soort vraag, steeds opnieuw. Daar zit de herkenning, en de herkenning is het hele punt. Zonder vervolg is een film een duur visitekaartje.
Dat geldt ook voor advertenties. Één advertentie is een test. Een reeks is een gesprek dat je in delen voert, waarbij elke aflevering iets meer mag vragen dan de vorige.
Wat doe ik dan precies in een productie?
Drie dingen. Het concept bedenken: waar gaat het over en waarom kijkt iemand. Meedenken tijdens de productie, op het moment dat de vorm nog kan schuiven. En de reeks bewaken, zodat de tiende aflevering nog steeds op de eerste lijkt en niet stilletjes iets anders is geworden.
Soms is dat een halve dag meekijken bij iemand die het filmen zelf prima kan en alleen vastloopt op de vraag waar het over moet gaan. Dat is meestal ook het goedkoopste moment om erbij te zijn.
Wanneer heeft video geen zin?
Als er niets te laten zien is. Een dienst die je in twee zinnen uitlegt heeft geen film nodig; dan is een goede pagina goedkoper en sneller. Ook zonder vervolg levert het zelden iets op. Is dat de uitkomst, dan zeg ik dat gewoon.
Datzelfde antwoord geef ik bij een vraag over AI. Niet bouwen is ook een advies, en meestal het advies dat je het minst verwacht van iemand die het zou mogen maken.
Zoek je creatieve invloed? Heb je geen inspiratie meer? Mijn gedachten en ideeën zijn te huur.
Waar begint zoiets?
Met kijken naar wat er al is. Stuur me wat je gemaakt hebt of wat je van plan bent, dan zeg ik waar iemand afhaakt en welk idee ik eraan zou toevoegen. Gaat het over een reeks of een campagne, dan denk ik mee over de vorm voordat er één camera aan gaat.
Een idee nodig, of iemand die meekijkt?
Vertel me waar het over moet gaan en wie er moet kijken. Ik stuur terug wat ik ervan zou maken: het concept, de vorm, en waar ik zou beginnen. Dat kost je niets.
Vertel me in twee zinnen wat er misgaat.
Ik lees het zelf en zeg je eerlijk of ik er iets mee kan.
Liever praten? 036 52 98 447 of marc@herdes.nl