Veertig procent, zestig procent of 3,3 procent, wie heeft er gelijk?

Waarom de cijfers zo ver uit elkaar liggen

Omdat “blootgesteld” drie verschillende dingen betekent. Het IMF telt hoeveel banen enige aanraking hebben met AI. De ILO telt hoeveel taken binnen een beroep echt overgenomen kunnen worden. Het WEF vraagt werkgevers wat ze van plan zijn. Drie vragen, drie antwoorden, geen tegenspraak.

Zit je hier zelf mee? Leg het me in twee zinnen voor. Ik lees het zelf.

Wie dat door elkaar haalt komt uit bij krantenkoppen die niet kloppen. “Veertig procent van de banen bedreigd” is niet wat het IMF zegt; het IMF zegt dat veertig procent van de banen te maken krijgt met AI, en de helft daarvan op een manier die het werk beter maakt in plaats van overbodig.

Wat het IMF telt: hoeveel banen raakt het?

Wereldwijd 40 procent van alle banen. In ontwikkelde economieën loopt dat op naar 60 procent, in opkomende markten 40 procent en in lage-inkomenslanden 28 procent. Hoe rijker het land, hoe meer kantoorwerk, en kantoorwerk is waar AI aankomt.

Het IMF splitst die blootstelling bovendien in twee soorten, en dat is het deel dat zelden wordt geciteerd. In een gemiddelde ontwikkelde economie zit 27 procent van het werk in beroepen waar AI het werk aanvult: de mens wordt beter met dat gereedschap. En 33 procent in beroepen waar de aanvulling laag is, en waar het dus eerder om vervanging van taken gaat.

Dat onderscheid is het hele verschil tussen een monteur met een betere planning en een typekamer die verdwijnt. In opkomende markten zijn die twee 16 en 24 procent; in lage-inkomenslanden 8 en 18.

Wat de ILO telt: hoeveel taken kunnen echt weg?

Veel minder. De ILO komt op 3,3 procent van de wereldwijde werkgelegenheid in de hoogste blootstellingscategorie, en op één op de vier werkenden in een beroep met enige blootstelling. Het grote verschil met het IMF is dat de ILO per taak kijkt in plaats van per beroep.

Binnen die hoogste categorie is administratief werk de uitschieter: 24 procent van de administratieve taken is sterk blootgesteld en nog eens 58 procent gemiddeld. Invoerwerk, salarisadministratie en typewerk staan bovenaan.

Ook hier weer een verschil naar welvaart: in hoge-inkomenslanden valt 34 procent van het werk in een blootgesteld beroep, in lage-inkomenslanden 11 procent.

Wat het WEF telt: wat zijn werkgevers van plan?

Tot 2030 verwachten werkgevers 170 miljoen nieuwe banen en 92 miljoen die verdwijnen: netto 78 miljoen erbij, en 22 procent van alle banen die verandert. Bijna twee vijfde van de gevraagde vaardigheden is binnen vijf jaar verouderd.

Dat is geen voorspelling van technologen maar een optelsom van plannen: ruim duizend werkgevers met samen meer dan veertien miljoen mensen in dienst, in vijfenvijftig economieën.

Wat alle drie de bronnen wél zeggen

Dat het om taken gaat en niet om beroepen, en dat aanvullen waarschijnlijker is dan vervangen. De ILO zegt het het duidelijkst: de meeste beroepen bestaan uit taken die menselijke inbreng vragen, en daarom is verandering het meest waarschijnlijke gevolg, niet verdwijning.

Dat is een saaier verhaal dan de koppen, en het is het enige waar je iets mee kunt. Je kunt niets doen aan “de administratie”. Je kunt wel iets doen aan de ene handeling die je boekhouder elke maandagochtend twee uur kost, en dat is precies waar dit soort onderzoek naar wijst.

Waar deze cijfers vandaan komen

Vier onderzoeken, alle vier bij de bron nagekeken op 6 september 2026. Ik noem jaartal en instantie, want cijfers over dit onderwerp verouderen snel en een getal zonder datum is stuurloos.

• IMF · Gen-AI: Artificial Intelligence and the Future of Work, januari 2024. Veertig procent van de banen wereldwijd is blootgesteld aan AI; in ontwikkelde economieën zestig procent, in opkomende markten veertig en in lage-inkomenslanden achtentwintig.
• ILO · Generative AI and jobs: a global analysis of potential effects, working paper 96, 2023. De blootstelling per taak, en de conclusie dat aanvullen waarschijnlijker is dan vervangen.
• ILO · Generative AI and Jobs: a refined global index of occupational exposure, working paper 140, mei 2025. De herziene index: één op de vier werkenden in een beroep met enige blootstelling, 3,3 procent in de hoogste categorie.
• World Economic Forum · Future of Jobs Report 2025, januari 2025. Ruim duizend werkgevers met samen meer dan veertien miljoen werknemers in vijfenvijftig economieën.

Bij elk getal hierboven staat wie het gemeten heeft en wanneer. Dat is geen netheid maar noodzaak: de spreiding tussen deze onderzoeken is groot, en welk cijfer je aanhoudt hangt af van wie er geteld is en wat er precies geteld werd. Een percentage zonder dat erbij is een mening met een komma erin.